AutoCAD-bestand verkleinen met PURGE: hoe werkt het?

Met PURGE verwijder je ongebruikte definities uit een DWG, waardoor het bestand kleiner wordt en sneller opent.

Een AutoCAD-tekening bewaart niet alleen de zichtbare lijnen, maar ook een database met benoemde objecten: lagen, blokken, lijntypes, tekststijlen, dimensiestijlen en meer. Verwijder je geometrie, dan blijven die definities vaak achter. PURGE ruimt de definities op die nergens meer worden gebruikt. Het resultaat is een kleiner bestand, een overzichtelijker lagen- en bloklijst en betere prestaties.

Je start het commando door PURGE te typen (sneltoets PU) en op Enter te drukken. Er verschijnt een dialoogvenster met een boomstructuur van alles wat je kunt opschonen. Een bestand dat door meerdere handen is gegaan, verzamelt vaak tientallen ongebruikte lagen en blokken; een enkele opschoonbeurt kan de omvang daardoor merkbaar terugbrengen en het openen versnellen.

Command: PU
PURGE

Belangrijk vooraf: sla eerst een kopie van je bestand op. Purge is bedoeld om ongebruikte data te verwijderen, maar een backup voorkomt dat je iets kwijtraakt dat je toch nog nodig had. Zet de systeemvariabele FILEDIA op 1 als het dialoogvenster niet verschijnt; op 0 verloopt PURGE volledig via de commandoregel.

In het PURGE-venster kies je Alles opschonen en vink je genestelde items aan voor een grondige opschoning.

Het dialoogvenster toont bovenaan de optie "Items weergeven die u kunt opschonen". Onder de boom staan drie belangrijke keuzes:

• Genestelde items opschonen (Purge nested items): verwijdert ook definities die pas vrijkomen nadat een ander item is opgeschoond, bijvoorbeeld een lijntype dat alleen in een ongebruikt blok zat. Meestal wil je dit aanvinken.
• Verweesde gegevens automatisch opschonen (Purge orphaned data): ruimt losse databasegegevens op, waaronder de beruchte DGN-lijntypes die na een import uit MicroStation achterblijven.
• Nul-lengte geometrie en lege tekst opschonen: verwijdert lijnen zonder lengte en lege tekstobjecten die je nooit ziet maar wel meetellen.

Klik op Alles opschonen om in een keer op te ruimen. Omdat het opschonen van het ene item soms een ander item vrijgeeft, is het verstandig om PURGE twee of drie keer achter elkaar uit te voeren tot er niets meer overblijft.

De boomstructuur toont per categorie wat je kunt verwijderen. De meest voorkomende zijn:

• Blokken: bloktdefinities die niet meer als referentie in de tekening staan.
• Lagen: lege lagen zonder geometrie. De laag 0 en Defpoints kun je niet verwijderen.
• Lijntypes: geladen lijntypes die nergens worden gebruikt.
• Tekst- en dimensiestijlen: stijlen zonder bijbehorende objecten. De stijl Standard blijft altijd staan.
• Multileaderstijlen, tabelstijlen en materiaaldefinities: ongebruikte opmaakdefinities.

Staat er bij een categorie geen plusje, dan valt daar niets op te schonen. Items die grijs blijven na Alles opschonen, worden nog ergens gebruikt; verwijder eerst de bijbehorende geometrie voordat je opnieuw purgt.

De grootste onzichtbare vervuiling zit vaak in RegApps, die je alleen via de commandoregelversie verwijdert.

RegApps (registered application IDs) zijn verwijzingen naar programma's die ooit data aan de tekening toevoegden. Ze stapelen zich op via externe referenties en imports en kunnen een bestand fors opblazen. Het gewone dialoogvenster laat ze niet altijd zien; gebruik daarom de commandoregelversie met een minteken ervoor:

Command: -PURGE
Enter type of unused objects to purge
[Blocks/DEtail.../Regapps/...]: R
Enter name(s) to purge <*>: *
Verify each name to be purged? [Yes/No] <Y>: N

Kies Regapps, bevestig met een sterretje voor alles en zet de verificatie op No. In tekeningen die veel xrefs of gekopieerde inhoud hebben verwerkt, zie je hierna soms een flinke daling in bestandsgrootte.

RegApps groeien vooral wanneer je herhaaldelijk blokken of hele tekeningdelen kopieert tussen bestanden. Elke bron brengt zijn eigen applicatie-ID's mee. Omdat AutoCAD ze niet automatisch opruimt bij het gewone Alles opschonen, blijven ze meetellen. Draai -PURGE Regapps daarom als vaste stap bij bestanden die traag openen of onverklaarbaar groot zijn, en herhaal het commando tot de teller niet verder daalt.

OVERKILL verwijdert dubbele en overlappende geometrie die PURGE niet aanraakt.

PURGE ruimt alleen ongebruikte definities op, geen zichtbare lijnen. Dubbele lijnen die precies op elkaar liggen, of polylijnen met overtollige knikpunten, blijven staan en vertragen het tekenen. Daarvoor gebruik je OVERKILL:

1. Selecteer alle geometrie, bijvoorbeeld met Ctrl+A.
2. Typ OVERKILL en druk op Enter.
3. Laat in het dialoogvenster de tolerantie op 0 staan tenzij je bewust bijna-identieke lijnen wilt samenvoegen.
4. Vink "Segmenten van polylijnen optimaliseren" aan en bevestig met OK.

AutoCAD meldt hoeveel objecten zijn verwijderd of samengevoegd. Op tekeningen die vaak zijn overgetekend, scheelt dit merkbaar in de responsiviteit.

In het OVERKILL-venster bepaal je onder "Objecteigenschappen negeren" of lijnen op verschillende lagen of met andere kleuren als duplicaat tellen. Wil je alleen echt identieke geometrie samenvoegen, laat die vinkjes dan uit. Wil je agressiever opschonen, vink dan bijvoorbeeld Laag en Kleur aan, zodat AutoCAD ook overlappende lijnen met afwijkende opmaak opruimt. Wees hier voorzichtig: geometrie die bewust op verschillende lagen ligt, wil je niet per ongeluk samenvoegen.

Voer AUDIT uit voordat je opschoont, zodat databasefouten je purge niet blokkeren.

Een tekening met fouten in de database laat zich soms niet volledig opschonen. Het AUDIT-commando controleert de tekening en herstelt gevonden fouten:

Command: AUDIT
Fix any errors detected? [Yes/No] <N>: Y

AUDIT maakt het bestand niet kleiner, maar herstelt de integriteit zodat PURGE zijn werk kan doen. Opent een beschadigd bestand helemaal niet meer, gebruik dan RECOVER via het menu (Toepassingsmenu > Tekeningprogramma's > Herstellen). RECOVER opent het bestand geforceerd en repareert het onderweg. Loopt je software daarbij vast of reageert die traag, kijk dan ook naar de oorzaken in ons overzicht over waarom AutoCAD traag is of vastloopt.

Wil je zien of een opschoonbeurt effect had, kijk dan naar de bestandsgrootte in de Verkenner voor en na, of gebruik het commando STATUS voor een overzicht van de objecten in het geheugen. Merk je bij een set tekeningen structureel veel ballast, dan kun je AUDIT en PURGE ook via een scriptbestand op meerdere DWG's tegelijk draaien, zodat je niet elk bestand handmatig hoeft te openen.

Blijft een bestand hardnekkig groot, schrijf het dan met WBLOCK volledig opnieuw weg.

Soms daalt de bestandsgrootte niet ondanks purgen, meestal doordat de database intern gefragmenteerd is geraakt na jaren bewerken. Dan helpt de WBLOCK-truc, die de tekening naar een nieuw, schoon databasebestand kopieert en de opbouw opnieuw ordent:

1. Typ WBLOCK en druk op Enter.
2. Kies bij Bron de optie Volledige tekening (Entire drawing).
3. Geef een nieuwe bestandsnaam en locatie op en klik op OK.

Het nieuwe bestand bevat alleen de daadwerkelijk gebruikte data en laat vaak veel ballast achter. Werk daarna verder in dat nieuwe bestand. Een alternatief is Opslaan als (SAVEAS) naar een verse DWG, wat de database eveneens compacter wegschrijft.

Deel je tekeningen met anderen, gebruik dan eTransmit (commando ETRANSMIT). Dat pakt de tekening met haar xrefs en lettertypes in een keer in en is het geschikte moment om een opgeschoonde set door te sturen.

Een DWG wordt onnodig groot door proxyobjecten, ingesloten afbeeldingen en DGN-lijntypes.

Weten waar de omvang vandaan komt, helpt je gericht opruimen. De meest voorkomende oorzaken:

Proxyobjecten ontstaan wanneer objecten uit verticale producten zoals Civil 3D of AutoCAD Architecture in gewoon AutoCAD terechtkomen. Zet PROXYGRAPHICS op 0 om de bewaarde voorbeeldbeelden niet mee op te slaan. Ingesloten of ongebruikte afbeeldingen detach je via het paneel Externe referenties (XREF), en DGN-lijntypes verwijder je met de optie verweesde gegevens in PURGE.

Let ook op deze veroorzakers van omvang die PURGE niet oplost:

• Grote arceringen (hatches): een arcering met een minieme schaal genereert enorm veel lijnen. Controleer de schaal of vervang massieve arceringen door een solid fill.
• Ingesloten OLE-objecten: een geplakte Excel-tabel of afbeelding als OLE-object weegt zwaar. Vervang die door een tekstverwijzing of een xref.
• Gebonden xrefs: wie een xref met Bind invoegt, kopieert de volledige inhoud plus alle definities de tekening in. Overweeg xrefs gekoppeld te laten in plaats van te binden.

Weet je niet waar de omvang zit, sla het bestand dan op als DXF en weer terug als DWG. In het DXF-formaat zie je aan de bestandsopbouw soms welke categorie de meeste ruimte inneemt.

Een betrouwbare opschoning volgt een vaste volgorde: back-up, AUDIT, PURGE, OVERKILL, opnieuw wegschrijven.

Combineer de commando's in deze volgorde voor het beste resultaat zonder risico:

1. Sla een kopie op onder een nieuwe naam.
2. Voer AUDIT uit met foutherstel op Yes.
3. Draai PURGE met Alles opschonen, inclusief genestelde en verweesde items, twee tot drie keer.
4. Voer -PURGE Regapps uit via de commandoregel.
5. Selecteer alles en draai OVERKILL.
6. Schrijf het bestand weg met WBLOCK volledige tekening of Opslaan als.

Voor de exacte stappen per versie beschrijft de Autodesk-handleiding over het verkleinen van DWG-bestanden elke optie. Kom je naast bestandsgrootte ook andere hardnekkige AutoCAD-problemen tegen, zoals dat je AutoCAD-licentie niet wil activeren, dan pak je die het beste apart aan met een gerichte aanpak.